Менің атым Ержан. Мен көпқабатты үйдің төртінші қабатында тұрамын. Жұмысым — лифттерді жөндеу. Менің әлемім — бұл қатпарлы кабельдер, майлы айналар және шынылық кабиналардағы өз бейнемнің шағылысы. Мен көтерілу мен түсу арасындағы кеңістікті білемін. Тұрақтылық пен қауіп арасындағы нәзік шекараны білемін. Өмірім де сол сияқты: тұрақты, бірақ қозғалыссыз. Айнадағы бейнедей.
Анамыздың үйіне жол қалған жоқ. Ол басқа қалада тұрады. Үш жыл бойы оған баруға уақыт таппадым. Ақша жетпеді, кейін уақыт жетпеді. Әр сағаттық жұмыс үшін ақша алу керек еді. Телефонда әңгімелескенде, ол: «Жаным, мені көргің келе ме?» деп сұрамайды. Ол: «Жақсысың ба, балам?» деп сұрайды. Мен: «Иә, анашым» деп жауап беремін. Бірақ мен өзімді жақсы сезінбеймін.
Содан бір күні апам қоңырау шалды: «Әжесің ауырды. Жұқпа емес, бірақ ол сені көргісі келеді». Апамның даусының әрбір ыржысы менің жүрегімде оттай жанды. Мен білдім — мен баруым керек. Бірақ жол жүруге, сыйлықтарға, кем дегенде бір апта жұмыстан алыс болуға ақша қажет еді. Менің жинаған барлығым — бұл жаңа жұмыс құралдарына арналған ақша. Оларсыз мен жұмыс істей алмаймын. Құрылыс-құрылыс. Мен құлыпталып қалған лифттей сезіндім.
Сол кеште, күн соңында, мен бөлмеде жалғыз отырып, теледидарды қарадым. Бір телебағдарламада сәттілік туралы сөз болды. Жас кәсіпкер: «Кейде сіз барлығын тәжірибеге салуыңыз керек, — деді ол. — Менің бір танысым онлайн ойындар арқылы біраз ақша тапты, тіпті шағын бизнесін бастады. ***** ресми кіру сайты дегенде қалай ойнау керектігін үйретті». «***** ресми кіру сайты». Бұл сөз тіркесі мәлімдеме сияқты естілді. Ресми. Яғни, заңды. Мен бұрын ешқашан ойын ойнаған емеспін. Бірақ бұл менің анама қайтуымға жол ашатын «тәжірибе» сияқты естілді. Менің тәжірибем — механика. Мен нәрсенің жұмыс істеу принципін түсінемін. Мұның жұмыс істейтінін білу үшін оны сынап көрейін деп шештім.
Мен компьютерді аштым. ***** ресми кіру сайтын таптым. Интерфейс қарапайым болып көрінді. Мен тіркелдім. Шотыма 50 000 теңге салдым. Бұл менің құралдар үшін жинаған ақшамның жартысы. Мен: «Егер жеңілсем, бұл тағдыр, мен баруға болмайды, — деп ойладым. — Егер ұтсам...» Мен ұтуды ойламадым. Мен тек сынақ жүргіздім.
Мен «Кенші» деген ойынды таңдадым. Онда тоннельдер, вагонеткалар, алтын бар еді. Бұл менің жұмысыма ұқсайтын нәрсе: жер асты, механика, қауіп. Мен минималды соманы қойдым. Бастапқыда жеңілдім. Мен тек қарап тұрдым. Содан кейін мен вагонеткалардың қозғалу заңдылығын байқай бастадым. Менің инженерлік ақылым оны талдай бастады. Мен бірнеше рет ұттым. Содан кейін жеңілдім. Бірақ мен тоқтаған жоқпын. Мен тәжірибе жасап жатқандай сезіндім. Ақырында, менде тек 10 000 теңге қалды.
Сонда мен бәрін қоюға шешім қабылдадым. Бонустық ойынға: «Жарылыс». Онда дұрыс сымды таңдау керек еді. Мен көзімді жұмдым және түймені бастım. Экранда жарылыс болды. Содан кейін тыныштық. Содан кейін вагонеткалар алтынмен толып, экран алтын түске боялды. Музыка күшейді. Менің шотымдағы сандар өсуге бастады. Мен айқасты емес, баяу көтерілуді көрдім. Бірақ ол тоқтамады. Ол тоқтағанда, мен санға қарадым. Бұл анама баруға, тіпті оған жақсы сыйлықтар әкелуге жететін сома еді. Және құралдарды сатып алуға да.
Мен тыныш болдым. Менің орнымнан түрегеп тұрып, терезеден сыртқа қарадым. Қала жарықтары жанды. Менің жүрегім қатты соға бастады. Мен ақшаны шығаруды бастадым. Құжаттарымды жібердім. Бірнеше күннен кейін ақша шотыма түсті. Мен билет сатып алдым. Жаңа құралдар сатып алдым. Ал анама әдемі, жылы шал барқыт жамылғы әкелдім.
Мен оған барғанда, ол мені көріп, көзі жасқа толды. Ол маған ашылған қолдарымен шықты. Ол: «Мен саған қарап, жақсы болып тұрсың деп ойладым, бірақ сен одан да жақсысың», — деді. Ол сөздер маған барлық тәжірибеден гөрі қымбат еді.
Енді мен айына бір рет ***** ресми кіру сайтына кіремін. 5 000 теңге саламын. Сол «Кенші» ойынын ойнаймын. Көбінесе жеңілемін. Және күләмін. Себебі мен ең басты нәрсені — анамның құшағын ұттым.
Бұл тәжірибе маған үйреткені: кейде, жоғары көтерілу үшін, алдымен төмен түсу керек. Және егер сіз механиканы жақсы білсеңіз, тіпті құмыра ойыны да сізге пайдалы бола алады. Енді мен лифттерді жөндеп жүріп, кейде күлемін. Себебі мен білемін — әр түсу мен көтерілудің арасында, тіпті ең төменгі нүктеде де, кенеттен ашылатын есік болуы мүмкін. Және ол есік сізді сүйген адамның құшағына апарады. Бұл ақша туралы емес. Бұл тапқырлық туралы. Өзіңіздің шеберлігіңізді таңдай білу туралы. Мен механикпін. Мен қалай жұмыс істейтінін білемін. Ал бұл сапар маған өзімнің өмірімнің механикасын қалай басқаруға болатынын үйретті.